Międzynarodowa konferencja naukowa : „Przestrzeń spotkania: Przekład – Recepcja – Transfer. Dzieło Karla Dedeciusa w 10. rocznicę śmierci”

W dniach 8–10 października 2026 roku na Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa „Przestrzeń spotkania: Przekład – Recepcja – Transfer. Dzieło Karla Dedeciusa w 10. rocznicę śmierci”. Wydarzenie organizują wspólnie: Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie, Fundacja im. Karla Dedeciusa przy Europa-Universität Viadrina Frankfurt (Oder), Uniwersytet Wrocławski oraz Uniwersytet Łódzki. Konferencja została objęta honorowym patronatem Konsula Generalnego Republiki Federalnej Niemiec w Polsce, a jej organizację dofinansowują Polsko-Niemiecka Fundacja na rzecz Nauki oraz Towarzystwo Polsko-Niemieckie w Częstochowie.

Karl Dedecius, urodzony w Łodzi, jeden z najwybitniejszych tłumaczy literatury polskiej na język niemiecki, traktował przekład jako formę spotkania kultur i budowania wzajemnego porozumienia. Idee te znalazły szczególny wyraz w działalności założonego i kierowanego przez niego Deutsches Polen-Institut / Niemieckiego Instytutu Spraw Polskich w Darmstadt.

Do najważniejszych dokonań translatorskich Karla Dedeciusa należy opracowanie i przetłumaczenie monumentalnego cyklu „Polnische Bibliothek” / „Biblioteka Polska”, obejmującego 50 tomów prezentujących literaturę polską od średniowiecza po współczesność, a także wydanie siedmiotomowej serii „Panorama der polnischen Literatur des 20. Jahrhunderts” / „Panorama literatury polskiej XX wieku”. Dedecius pozostaje również ważnym teoretykiem i krytykiem przekładu. Jego imieniem nazwano ponadto nagrodę literacką przyznawaną tłumaczom literatury polskiej i niemieckiej.

W konferencji udział potwierdziło 40 badaczek i badaczy z 14 ośrodków naukowych w Polsce i za granicą. Podczas trzydniowych obrad przedmiotem naukowej dyskusji będą trzy zasadnicze obszary badawcze:

I. Zasługi Karla Dedeciusa w budowaniu wspólnoty kulturowej między Polską a Niemcami

II. Przekład literacki

III. Upowszechnianie wiedzy o działalności Karla Dedeciusa oraz o relacjach polsko-niemieckich w dziedzinie kultury

Konferencję, która odbędzie się w Auli Magna UJD (al. Armii Krajowej 36a), otworzy wykład nestora polskiej germanistyki i współtwórcy częstochowskiej filologii germańskiej, prof. dr. hab. Krzysztofa A. Kuczyńskiego, zatytułowany Pod urokiem „Czarodzieja z Darmstadt”. Ponad 30 lat kontaktów z Karlem Dedeciusem.

Uroczysty początek konferencji uświetni występ młodzieży z I Liceum Ogólnokształcącego im. Feliksa Fabianiego w Radomsku, współpracującego z Uniwersytetem Jana Długosza. Pierwszy dzień obrad zakończy koncert fortepianowy w wykonaniu dr. hab. Macieja Zagórskiego, prof. UJD.

Serdecznie zapraszamy wszystkie osoby zainteresowane twórczością i działalnością Karla Dedeciusa, przekładem literackim oraz polsko-niemieckimi relacjami kulturalnymi do udziału w konferencji.

opr. dr hab. Joanna Ławnikowska-Koper