W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.

Język w Trasie: Od CB Radia do mediów społecznościowych

Ukazała się książka autorstwa dr hab. Violetty Jaros, prof. UJD zatytułowana „Socjolekt kierowców komunikujących się za pomocą CB Radia i mediów społecznościowych”. Naukowczyni jest pracownikiem Instytutu Literaturoznawstwa Wydziału Humanistycznego UJD.

O czym jest ta publikacja?

Książka ukazuje fascynującą ewolucję języka kierowców – od dawnej, zawodowej gwary szoferskiej po współczesny, powszechny interżargon drogowy. To unikalne spojrzenie na to, jak na mowę uczestników ruchu drogowego wpływają nowoczesne technologie, media społecznościowe oraz zjawiska kulturowe zapoczątkowane po 1989 r. (amerykanizacja, marketyzacja, pauperyzacja, technonoligizacja, globalizacja, wulgaryzacja itp.), które w znacznym stopniu kształtują także zachowania językowe kierowców.

Najważniejsze atuty dzieła (Dlaczego warto przeczytać?)

- Potężny Słownik w Tomie II: Aż 2580 haseł – to pierwszy tak obszerny leksykon socjolektu kierowców, zebrany na bazie autentycznych rozmów z CB radia oraz dziesiątek źródeł internetowych (16 forów dyskusyjnych, 52 grup na Facebooku o zasięgu lokalno-regionalnym i ponadregionalnym, 6 blogów, 5 portali motoryzacyjnych, 4 serwisów rozrywkowych, elektronicznego słownika motoryzacyjnego oraz 3 kont prowadzonych na You Tubie).

- Perspektywa dwóch epok (2010–2024): Książka uchwyciła moment przełomowy – od złotego wieku mobilnego CB radia (2010–2015) po transformację w kierunku komunikacji internetowej i social mediów (2019–2024).

- Bogata część teoretyczna (Tom I): Kompleksowa analiza zachowań językowych, drogowej grzeczności (i niegrzeczności), (auto)stereotypów kierowców oraz systemów wartości utrwalonych w komunikacji.

- Językowy miks: Pokazanie, jak mowa w trasie łączy elementy polszczyzny potocznej, dawnej gwary szoferskiej, języka młodzieżowego, a nawet wojskowego i konspiracyjnego, łowieckiego, religijnego i reklamy oraz zapożyczenia.

Zaplecze metodologiczne badań

- Pluralizm metodologiczny: Propozycja opisu bazuje na wszechstronnej analizie lingwistycznej, która czerpie z wielu różnych tradycji i nurtów badawczych.

§  Wykorzystane paradygmaty językoznawcze: W pracy z powodzeniem połączono sześć głównych perspektyw badawczych: socjolingwistykę,   lingwistykę kulturową,   pragmalingwistykę,   językoznawstwo kognitywne,   językoznawstwo korpusowe,   językoznawstwo strukturalne

- Perspektywa czasowa (diachronia i synchronia): Połączenie ujęcia historycznego oraz współczesnego umożliwia holistyczne (całościowe) spojrzenie na funkcjonowanie tej środowiskowej odmiany polszczyzny.   

-  Wieloaspektowa charakterystyka: Zastosowanie tak szerokiego wachlarza metod pozwala na gruntowne zbadanie i opisanie socjolektu kierowców porozumiewających się zarówno poprzez dawne CB radio, jak i współczesne media społecznościowe.   

Dla kogo? 

Dla językoznawców, badaczy kultury, pasjonatów motoryzacji oraz wszystkich kierowców, którzy chcą odkryć drugie dno drogowych rozmów.

Socjolekt kierowców_ t-1_okładka_page-0001 (1)

Socjolekt kierowców_t- 2_okładka_page-0001

Data dodania: 16 listopada 2026