Prof. Krzysztof Matyjaszewski doktorem Honoris Causa. Za nami promocje akademickie

Odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Senatu Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, podczas którego prof. dr. hab. Krzysztofowi Matyjaszewskiemu został nadany tytuł Doktora Honoris Causa (Aula Magna, 14 kwietnia 2026 roku). Uchwałę w sprawie uhonorowania naukowca Senat Uczelni podjął 21 stycznia 2026 roku. W dalszej części, wydarzeniu towarzyszyły promocje akademickie. Dyplomy trafiły do rąk osób, które uzyskały stopień doktora habilitowanego i doktora.

- Dzisiejsza uroczystość ma wymiar wyjątkowy – łączy dwa elementy, oddające istotę myślenia o klasycznym uniwersytecie: z jednej strony jest to nadanie tytułu doktora honoris causa Wybitnemu Uczonemu, z drugiej zaś - uroczystość promocji akademickich doktorów habilitowanych i doktorów – podkreślał w swoim wystąpieniu p.o. Rektora prof. dr hab. Bogusław Przywora. - Wydarzenia te, wprawdzie różne co do formy, tworzą jednak pewną całość. Świadczą o ciągłości i dojrzałości tradycji akademickiej Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie, a także obrazują profesjonalne podejście do uprawiania nauki. Uniwersytet jest miejscem, gdzie spotykają się doświadczenie i mentorskie wsparcie z młodością i świeżością spojrzenia oraz innowacjami. To właśnie ta różnorodność perspektyw tworzy efekt synergii, stanowiący wartość dodaną Uniwersytetu. (wystąpienie prof. Bogusława Przywory)

Prof. Krzysztof Matyjaszewski wielokrotnie komplementował Uniwersytet Jana Długosza w Częstochowie. Podkreślał, że chociaż Uczelnia jest młoda stażem na akademickiej mapie Polski, to jednak przeżywa dynamiczny rozwój na wszystkich polach swojej działalności, w tym na najważniejszych: naukowej oraz dydaktycznej. Jaką wartość dla prof. Krzysztofa Matyjaszewskiego ma godność doktora Honoris Causa Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie – pytali naukowca dziennikarze?

- Częstochowa jest dla mnie miejscem specjalnym z uwagi na klasztor jasnogórski, ale także na funkcjonowanie Uniwersytetu – podkreślał prof. Krzysztof Matyjaszewski. – Uczelnia choć młoda i od niedawna legitymuje się statusem Uniwersytetu klasycznego, to jednak przeżywa dynamiczny rozwój na wszystkich obszarach swojej działalności. Byłem tutaj pierwszy raz kilka lat temu na zaproszenie prof. Józefa Drabowicza. Od tego czasu upłynęło już trochę czasu, ale Uczelnia zmieniła się nie do poznania. Sądząc po metamorfozie, która tutaj się dokonuję zaryzykuję stwierdzenie, że jest to najszybciej rozwijający się ośrodek akademicki w kraju, a kto wie czy nie również w Europie. Stąd przyznanie mi godności Doktora Honoris Causa uważam za ogromny zaszczyt i wyróżnienie, które jest dla mnie bardzo ważne.

Laudację na cześć prof. Matyjaszewskiego w zastępstwie prof. dr. hab. Józefa Drabowicza wygłosiła Dziekan Wydziału Nauk Ścisłych, Przyrodniczych i Technicznych dr Anna Nowik-Zając, prof. UJD.

W uroczystości wzięli udział zacni goście. Gratulowali prof. Krzysztofowi Matyjaszewskiemu oraz wszystkim osobom, które odebrały dyplomy doktora habilitowanego i doktora. Słowa uznania padły również pod adresem władz Uczelni. W wypowiedziach szczególnie podkreślano dynamiczny rozwój Uniwersytetu. Wśród gości znaleźli się m.in.: dr Ryszard Majer, prof. UJD Senator RP, Adam Zaczkowski I Wicewojewoda Śląski, Marcin Biernat Przewodniczący Rady Miasta Częstochowy, Zdzisław Wolski I Zastępca Prezydenta Miasta Częstochowy, a także mec. Jacek Będkowski Przewodniczący Rady Uczelni.

Prof. dr hab. Krzysztof Matyjaszewski

Prof. Krzysztof Matyjaszewski, światowej sławy naukowiec specjalizujący się w dziedzinie chemii polimerów, który od kilku lat wymieniany jest jako potencjalny laureat Nagrody Nobla w dziedzinie chemii.

Urodzony w 1950 roku w Konstantynowie koło Łodzi Krzysztof Matyjaszewski należy do najwybitniejszych współczesnych chemików specjalizujących się w nauce o polimerach i inżynierii makromolekularnej. Jego droga naukowa – rozpoczęta w Polsce, a rozwinięta na arenie międzynarodowej – doprowadziła do jednego z najważniejszych odkryć w chemii końca XX wieku.

Ukończył liceum w Zelowie, następnie studiował na Wydziale Chemicznym Politechniki Łódzkiej oraz w Instytucie Petrochemicznym w Moskwie, gdzie w 1972 r. uzyskał dyplom magistra inżyniera. W tym samym roku rozpoczął pracę w Centrum Badań Molekularnych i Makromolekularnych PAN w Łodzi, w zespole prof. Stanisława Penczka. Stopień doktora uzyskał w 1976 r. na podstawie pracy dotyczącej kationowej polimeryzacji tetrahydrofuranu.

W latach 1977–1978 odbył staż podoktorancki na University of Florida w Gainesville, prowadząc badania nad polimeryzacją triazolinodionów oraz cyklopolimeryzacją. Po powrocie do kraju kontynuował badania nad kationową polimeryzacją z otwarciem pierścienia. Habilitację uzyskał w 1985 r. na Politechnice Łódzkiej. W pracy tej po raz pierwszy skorelowano strukturę monomerów i centrów aktywnych z ich reaktywnością w polimeryzacji kationowej. W połowie lat osiemdziesiątych rozpoczął pracę za granicą; najpierw w Paryżu, następnie na Carnegie Mellon University w Pittsburghu, gdzie w 1993 r. został profesorem zwyczajnym. W latach 1994–1998 pełnił funkcję dziekana Wydziału Chemii, a w 1998 r., „odziedziczył” tytuł „J.C.Warner Professor of Natural Sciences”, po laureacie nagrody Nobla Johnie Pople’u. W 2004 r. otrzymał najwyższy tytuł akademicki uczelni, University Professor. Równocześnie utrzymuje stałą współpracę naukową z instytucjami w Łodzi.

Przełomowym osiągnięciem Profesora było opracowanie w 1995 r. metody polimeryzacji rodnikowej z przeniesieniem atomu (ATRP). Technika ta umożliwiła precyzyjną kontrolę masy cząsteczkowej, architektury i funkcjonalizacji polimerów poprzez wprowadzenie mechanizmu odwracalnej dezaktywacji rodników. Dzięki temu możliwe stało się projektowanie makrocząsteczek o ściśle określonych parametrach – od kopolimerów blokowych i gradientowych po struktury gwiaździste i szczotkowe. Metoda ATRP zapoczątkowała nową erę w inżynierii makromolekularnej, stanowiącej dziś istotny obszar nanotechnologii i biomateriałów. Skala oddziaływania tego odkrycia jest wyjątkowa, od 1995 r. opublikowano ponad 16 tysięcy prac dotyczących ATRP. Dorobek naukowy Profesora obejmuje 1360 publikacji, 25 książek oraz ponad 100 rozdziałów w monografiach. Liczba cytowań przekracza 165 tysięcy (Web of Science), a indeks Hirscha h = 190 plasuje Go w światowej czołówce chemików.

Profesor Matyjaszewski wypromował ponad 100 doktorów oraz współpracował ze 150 stażystami podoktorskimi. Jest współautorem 72 patentów amerykańskich i ponad 150 międzynarodowych; technologia ATRP została wdrożona przemysłowo w USA, Japonii i Europie. Jego osiągnięcia uhonorowano najważniejszymi nagrodami naukowymi, m.in. Wolf Prize in Chemistry (2011), The Dreyfus Prize (2015), Benjamin Franklin Medal in Chemistry (2017) oraz National Academy of Sciences Award in Chemical Sciences (2023). Jest członkiem m.in. National Academy of Sciences, National Academy of Engineering, European Academy of Sciences, Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.

Nadanie Profesorowi Krzysztofowi Matyjaszewskiemu tytułu Doktora Honoris Causa Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie to wyraz uznania dla Jego wybitnego dorobku naukowego, szerokiej współpracy międzynarodowej oraz nieocenionego wkładu w rozwój nauk chemicznych. Prace Profesora na trwałe zmieniły oblicze współczesnej chemii polimerów, czyniąc z inżynierii makromolekularnej jedną z kluczowych dziedzin nauki XXI wieku.

Więcej informacji o prof. Krzysztofie Matyjaszewskim w publikacji

W trakcie uroczystości odbyły się promocje akademickie. Dyplomy doktorów habilitowanych odebrali:

1. dr hab. Mirosław Łapot
Osiągnięcie naukowe: Monografia pt. „Inspektorzy szkolni w Galicji doby autonomicznej (1867-1918)”
Dziedzina: Nauki społeczne
Dyscyplina: Pedagogika

2. dr hab. Jarosław Pasek
Osiągnięcie naukowe: Cykl publikacji pt. „Ocena skuteczności wybranych zabiegów medycyny fizykalnej w leczeniu trudno gojących się ran”
Dziedzina: Nauki medyczne i nauki o zdrowiu
Dyscyplina: Nauki o zdrowiu

3. dr hab. Dariusz Mosler
Osiągnięcie naukowe: Cykl publikacji pt. „Biomechaniczne determinanty skuteczności uderzeń w wybranych sportach walki”
Dziedzina: Nauki medyczne i nauki o zdrowiu
Dyscyplina: Nauki o kulturze fizycznej

Dyplomy doktorów odebrali:

1. dr Magdalena Alicja Tyszkiewicz
Tytuł rozprawy doktorskiej: Zasada uczciwości wyborów w świetle standardów międzynarodowych, Konstytucji RP i praktyki ustrojowej
Dziedzina: Nauki społeczne
Dyscyplina: Nauki prawne
Promotor: prof. dr hab. Bogusław Przywora
Promotor pomocniczy: dr Marcin Grzybowski

2. dr Justyna Talik
Tytuł rozprawy doktorskiej: Eksperymentalne techniki ekologiczne w malarstwie akwarelowym - kreacja wieloelementowych mozaik malarskich
Dziedzina: Sztuka
Dyscyplina: Sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Promotor: dr hab. Bartosz Frączek, prof. UJD
Promotor pomocnicza: dr Agata Cowan-Stronciwilk

3. dr Wojciech Gurgul
Tytuł rozprawy doktorskiej: Rozwój polskiej literatury gitarowej w XX i z początkiem XXI wieku
Dziedzina: Sztuka
Dyscyplina: Sztuki muzyczne
Promotor: dr hab. Ewa Jabłczyńska, prof. AMKP
Promotor pomocnicza: dr Anna Stachura-Bogusławska

4. dr Wojciech Wojtuch
Tytuł rozprawy doktorskiej: Oblicza folkloryzmu w twórczości na flet i gitarę przełomu XX i XXI wieku
Dziedzina: Sztuka
Dyscyplina: Sztuki muzyczne
Promotor: dr hab. Ewa Jabłczyńska, prof. AMKP

5. dr Sylwia Stachurska-Ćwiek
Tytuł rozprawy doktorskiej: Analiza kontrastywna jednostek językowych angielskich i polskich w wybranych podręcznikach do nauki drugiego języka
Dziedzina: Nauki humanistyczne
Dyscyplina: Językoznawstwo
Promotor: prof. dr hab. Iwona Nowakowska-Kempna

6. dr Edyta Przybyłek
Tytuł rozprawy doktorskiej: Prawnokonstytucyjne determinanty dostępu do zabiegów transplantacyjnych w Polsce
Dziedzina: Nauki społeczne
Dyscyplina: Nauki prawne
Promotor: prof. dr hab. Bogusław Przywora
Promotor pomocniczy: prof. dr hab. n. med. Sebastian Giebel

7. dr Tomasz Jaszczewski
Tytuł rozprawy doktorskiej: Problematyka filozoficzna medycyny paliatywnej w świetle myśli Karola Wojtyły – Jana Pawła II
Dziedzina: Nauki humanistyczne
Dyscyplina: Filozofia
Promotor: dr hab. Piotr Przybysz, prof. UG

8. dr Jakub Łagiewka
Tytuł rozprawy doktorskiej: Nowe materiały na bazie cyklodekstryn do usuwania barwników organicznych z roztworów wodnych: otrzymywanie, charakterystyka, zastosowania
Dziedzina: Nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscyplina: Nauki chemiczne
Promotor: dr hab. Iwona Zawierucha, prof. UJD

9. dr Jakub Dziewit
Tytuł rozprawy doktorskiej: Trójstyk. Esej fotograficzno-performatywny
Dziedzina: Sztuka
Dyscyplina: Sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki
Promotor: dr hab. Jakub Jakubowski, prof. UJD
Promotor: dr hab. Wojciech Sternak

10. dr Tomasz Biernacki
Tytuł rozprawy doktorskiej: Granice ingerencji ustawodawcy w prawa i wolności jednostki ze względu na przesłankę bezpieczeństwa państwa
Dziedzina: Nauki społeczne
Dyscyplina: Nauki prawne
Promotor: prof. dr hab. Bogusław Przywora
Promotor pomocniczy: dr Jakub Kabza

11. dr Przemysław Chałupka
Tytuł rozprawy doktorskiej: Transcendentny wymiar muzyki. Inspiracje, treści i symbole w wybranych utworach na akordeon
Dziedzina: Sztuka
Dyscyplina: Sztuki muzyczne
Promotor: prof. dr hab. Ewa Grabowska-Lis

12. dr Nazar Pavlyuk
Tytuł rozprawy doktorskiej: Nowe zaawansowane materiały na bazie stopów magnezu do systemów magazynowania energii
Dziedzina: Nauki ścisłe i przyrodnicze
Dyscyplina: Nauki chemiczne
Promotor: prof. dr hab. Wojciech Ciesielski

13. dr Marcin Kępa
Tytuł rozprawy doktorskiej: Realizacja konstytucyjnego prawa do sądu w sporach przedumownych przed Krajową Izbą Odwoławczą
Dziedzina: Nauki społeczne
Dyscyplina: Nauki prawne
Promotor: prof. dr hab. Bogusław Przywora
Promotor pomocniczy: dr Mariusz Paradowski

14. dr Esther Makwin Ephraim
Tytuł rozprawy doktorskiej: A Comparative Analysis of the Use of Cultural Topoi in Nigerian and Polish Novels of the 1950s and 60s: A Case Study of Chinua Achebe’s Things Fall Apart and A Man of the People and Czesław Miłosz’s The Seizure of Power and The Issa Valley
Dziedzina: Nauki humanistyczne
Dyscyplina: Literaturoznawstwo
Promotor: prof. dr hab. Adam Regiewicz
Promotor pomocnicza: dr Anna Cholewa-Purgał

15. dr Matthew Rosario
Tytuł rozprawy doktorskiej: The perception of the English present perfect in Polish learners of English as compared to British native speakers
Dziedzina: Nauki humanistyczne
Dyscyplina: Językoznawstwo
Promotor: prof. dr hab. Bożena Rozwadowska