Newsletter dotyczący dostępności

Newsletter nr 2 | marzec 2026 r.

Szanowni Państwo,

przekazujemy Państwu drugi numer Newslettera Uczelnianego Zespołu ds. Dostępności w UJD, poświęcony zagadnieniom związanym z budowaniem Uniwersytetu otwartego, przyjaznego i dostępnego dla wszystkich członków społeczności akademickiej.

Kontynuując tematykę podjętą w pierwszym wydaniu, w niniejszym numerze koncentrujemy się na trzech kluczowych obszarach dostępności: architektonicznej, cyfrowej oraz komunikacyjno-informacyjnej. Są to obszary, które mają istotne znaczenie dla zapewnienia osobom ze szczególnymi potrzebami możliwości pełnego uczestnictwa w życiu Uczelni, na zasadzie równości i poszanowania ich praw.

Mamy nadzieję, że przedstawione treści będą nie tylko źródłem wiedzy, lecz także inspiracją do codziennego stosowania zasad dostępności w pracy, komunikacji i organizacji życia akademickiego. Wdrażanie dostępności to proces, który wymaga uważności, współpracy i konsekwencji, ale przede wszystkim świadomości, że dobrze zaprojektowane środowisko służy nam wszystkim.

Zapraszamy do lektury.

---

DOSTĘPNOŚĆ ARCHITEKTONICZNA

Uczelnia konsekwentnie podejmuje działania na rzecz zwiększania dostępności architektonicznej, poprawiając komfort i samodzielność użytkowników przestrzeni. W ostatnim czasie zrealizowano w tym obszarze:

• w budynku przy ul. Dąbrowskiego 14 – zabudowano podjazd dla osób z niepełnosprawnościami umożliwiający wejście do budynku od strony podwórka do segmentów B i C na parterze oraz przystosowano toaletę dla osób z niepełnosprawnościami na parterze w segmencie B/C.

• w budynku przy Al. Armii Krajowej 13/15 – zainstalowano podnośnik dla osób z niepełnosprawnościami do pokonania schodów w łączniku na I piętrze między segmentami A i B a segmentem B1.

Dzięki tym inwestycjom likwidujemy bariery architektoniczne i ułatwiamy osobom ze szczególnymi potrzebami codzienne funkcjonowanie w murach naszej Uczelni.

---

DOSTĘPNOŚĆ CYFROWA

Deklaracja dostępności – coroczny przegląd i aktualizacja (Kompendium dla Redaktora)

Zgodnie z Ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, każda strona w domenie ujd.edu.pl musi posiadać aktualną „Deklarację dostępności”. Marzec to kluczowy miesiąc – do 31 marca mamy ustawowy obowiązek dokonania przeglądu i aktualizacji tych dokumentów.
Dlaczego to jest ważne?
Deklaracja dostępności to nie tylko prawny obowiązek. To przede wszystkim wizytówka dostępności Twojego serwisu. Informuje ona użytkowników ze szczególnymi potrzebami:

• W jakim stopniu strona jest dostępna.
• Jakie bariery mogą napotkać.
• Z kim mogą się skontaktować, aby zgłosić problem (tzw. żądanie zapewnienia dostępności).

Kalendarz Redaktora: Co musisz zrobić do 31 marca?

Każdego roku, przed końcem marca, redaktor merytoryczny danej podstrony/serwisu powinien wykonać trzy kroki:

1. Autoaudyt (Stan faktyczny)
   Przejrzyj swoją stronę. Czy w ostatnim roku dodano nowe sekcje, pliki PDF, filmy lub formularze?
   • Jeśli tak - czy posiadają teksty alternatywne, napisy, poprawną strukturę nagłówków?
   • Użyj darmowego narzędzia WAVE Web Accessibility Evaluation Tool, aby szybko wyłapać błędy techniczne (kontrast, brak opisów zdjęć)
2. Aktualizacja daty i treści
   Nawet jeśli na stronie nic się nie zmieniło, w „Deklaracji dostępności” musi pojawić się nowa data przeglądu.
   • Data publikacji deklaracji: (kiedy powstała pierwszy raz).
   • Data ostatniej istotnej aktualizacji: (kiedy zmienialiśmy treść).
   • Data ostatniego przeglądu: (musi być bieżąca, np. marzec 2026).
3. Weryfikacja danych kontaktowych
   Upewnij się, że linki do kontaktu oraz dane osób odpowiedzialnych za dostępność na Twoim wydziale/jednostce są aktualne. Użytkownik musi wiedzieć, gdzie może zgłosić barierę.
   Jak poprawnie wypełnić deklarację? (wskazówki)
   Wypełniając szablon, zwróć szczególną uwagę na sekcję „Status pod względem zgodności z ustawą”. Możesz wybrać jedną z trzech opcji:
   • Strona w pełni zgodna (brak błędów WCAG).
   • Strona częściowo zgodna (najczęstszy status – wymieniamy tu konkretne błędy, np. „niektóre pliki PDF nie posiadają warstwy tekstowej”).
   • Strona niezgodna.

Ważne: Jeśli Twoja strona jest „częściowo zgodna”, musisz wymienić, co nie działa i dlaczego (np. nadmierne koszty lub ograniczenia techniczne systemu CMS).

Przydatne linki i narzędzia

Aby ułatwić Ci pracę, zebraliśmy najważniejsze zasoby w jednym miejscu:
• Poradnik Gov.pl - szczegółowa instrukcja punkt po punkcie.
• Walidator HTML - do sprawdzenia poprawności kodu strony.

Masz pytania?
Jeśli nie masz pewności, jak ocenić dostępność konkretnego elementu na Twojej stronie, skontaktuj się z naszym zespołem ds. dostępności. Chętnie pomożemy Ci przejść przez proces audytu.

---

DOSTĘPNOŚĆ KOMUNIKACYJNO-INFORMACYJNA

W ostatnim czasie w Uniwersytecie przeprowadzono inwentaryzację sprzętu wspierającego dostępność komunikacyjno-informacyjną. Celem działania było rozpoznanie, jakie urządzenia i rozwiązania wspomagające komunikację oraz dostęp do informacji znajdują się w poszczególnych jednostkach organizacyjnych, a także w jaki sposób mogą być wykorzystywane w działalności dydaktycznej, organizacyjnej i podczas wydarzeń uczelnianych.
Inwentaryzacja objęła m.in. pętle indukcyjne, systemy wspomagania słyszenia, mikrofony bezprzewodowe, sprzęt do nagrywania i transkrypcji, monitory i drukarki brajlowskie, powiększalniki elektroniczne, skanery z funkcją OCR, komputery wyposażone w czytniki ekranu, tablety wspierające komunikację tekstową oraz rozwiązania ułatwiające dostęp do materiałów dydaktycznych.

Dzięki przeprowadzonej inwentaryzacji ustalono, które jednostki dysponują określonym sprzętem oraz gdzie można uzyskać informacje dotyczące możliwości jego wykorzystania. Rozwiązania te mogą być stosowane m.in. podczas zajęć dydaktycznych, spotkań ze studentami, konferencji, seminariów, wydarzeń promocyjnych i rekrutacyjnych.
Przykładowo pętle indukcyjne i systemy WSPOMAGANIA słyszenia poprawiają odbiór dźwięku osobom korzystającym z aparatów słuchowych lub implantów. Powiększalniki elektroniczne oraz monitory brajlowskie wspierają osoby z dysfunkcją wzroku w pracy z tekstem. Z kolei skanery z funkcją OCR i czytniki ekranu umożliwiają przekształcanie tekstu drukowanego w formę cyfrową lub dźwiękową, natomiast sprzęt do nagrywania i transkrypcji ułatwia przygotowywanie bardziej dostępnych materiałów edukacyjnych i informacyjnych.
W przypadku potrzeby zapewnienia wsparcia w zakresie dostępności komunikacyjno-informacyjnej, np. podczas organizacji wydarzenia lub prowadzenia zajęć, pracownicy mogą zgłosić taką potrzebę z odpowiednim wyprzedzeniem, aby możliwe było przygotowanie odpowiedniego sprzętu i wsparcia. Wykaz sprzętu znajdziecie Państwo na naszej stronie .

Warto podkreślić, że dostępność komunikacyjno-informacyjna nie polega wyłącznie na posiadaniu odpowiednich urządzeń; równie istotna jest świadomość pracowników, że takie rozwiązania istnieją i mogą być wykorzystywane w codziennej pracy. Tylko wówczas możliwe jest pełniejsze wykorzystanie zasobów Uczelni i konsekwentne budowanie środowiska bardziej otwartego, dostępnego i przyjaznego dla wszystkich członków społeczności akademickiej.

---

ŚWIATOWY DZIEŃ ŚWIADOMOŚCI DOSTĘPNOŚCI

21 maja obchodzimy Światowy Dzień Świadomości Dostępności. Tegorocznemu wydarzeniu towarzyszy hasło „Projektuj, Rozwijaj, Dostarczaj”. Będzie to dobry moment, abyśmy jako społeczność spojrzeli na naszą przestrzeń oczami innych i dostrzegli, jak wiele znaczą rozwiązania sprzyjające dostępności.

W tym roku koncentrujemy się na myśleniu, mówieniu i uczeniu się dostępności cyfrowej. Zachęcamy wszystkich do dalszego zaangażowania w tworzenie Uczelni otwartej i przyjaznej dla każdego, nie tylko od święta, ale każdego dnia.