DOSTĘPNOŚĆ W UNIWERSYTECIE JANA DŁUGOSZA W CZĘSTOCHOWIE

Szanowni Państwo,

przekazujemy Państwu kolejny numer Newslettera Uczelnianego Zespołu ds. Dostępności w UJD. Wchodząc w nowy rok akademicki, kontynuujemy wspólne działania na rzecz tworzenia środowiska uniwersyteckiego otwartego, bezbarierowego i wspierającego dla każdego studenta, doktoranta, pracownika oraz gościa naszej Uczelni.

W niniejszym wydaniu dzielimy się efektami intensywnych prac w obszarze dostępności komunikacyjno-informacyjnej, cyfrowej oraz architektonicznej realizowanych w ramach projektu „Uniwersytet dostępny II”, przypominamy o stałych obowiązkach związanych z dostępnością, przedstawiamy ofertę Uniwersyteckiego Centrum Wsparcia UJD (UCW) oraz nowe inicjatywy, raporty i nadchodzące wydarzenia.

Zapraszamy do lektury!

DOSTĘPNOŚĆ KOMUNIKACYJNO-INFORMACYJNA

Przez ostatnie miesiące w Uczelni trwały intensywne prace nad poprawą dostępności informacyjno-komunikacyjnej. W ramach projektu pt. „Uniwersytet dostępny II. Rozwój zmian organizacyjnych i podnoszenia kompetencji kadry z zakresu niepełnosprawności w UJD” powołano zespół, który, opierając się o wyniki zewnętrznego audytu, przeanalizował 7 obiektów Uczelni i wypracował plan likwidacji zidentyfikowanych barier.

Wiele z zaplanowanych działań już zostało zrealizowanych i funkcjonuje w praktyce:

• Tłumacz języka migowego online: Dostępny bezpośrednio ze strony głównej UJD, ułatwiający szybką komunikację osobom głuchym i słabosłyszącym.
• Materiały w alfabecie Braille’a: Biuro Osób z Niepełnosprawnościami przygotowuje dokumenty brajlowskie (zwykle w ciągu 3 dni roboczych od zgłoszenia).
• Sprzęt do ewakuacji i szkolenia: W połowie 2026 roku BON zakupił specjalistyczne materace i krzesła ewakuacyjne, które trafiły do wszystkich 7 budynków UJD. W bieżącym kwartale odbywają się praktyczne szkolenia z ich obsługi.

Równolegle pracujemy nad kolejnymi ulepszeniami – m.in. nad ujednoliceniem oznakowania we wszystkich budynkach oraz wprowadzeniem planów tyflograficznych na klatkach schodowych. Realizacja tych zadań odbywa się sukcesywnie, zgodnie z przyjętym planem i możliwościami finansowymi Uczelni.

UNIWERSYTECKIE CENTRUM WSPARCIA (UCW)

Uniwersyteckie Centrum Wsparcia Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie (UCW) to miejsce stworzone z myślą o wszystkich członkach naszej społeczności uniwersyteckiej. Chcemy, aby każdy student, doktorant i pracownik UJD miał możliwość uzyskania wsparcia dostosowanego do swoich potrzeb. Szczegółowe informacje nt. działalności UCW w linku: Uniwersyteckie Centrum Wsparcia

W ramach działalności UCW oferujemy między innymi:

Wsparcie i doradztwo Pełnomocnika Rektora ds. Osób z Niepełnosprawnościami w zakresie zapewnienia warunków do pełnego udziału w procesie przyjmowania na studia i kształcenia oraz prowadzenia działalności naukowej w Uniwersytecie Jana Długosza w Częstochowie zgodnie z krajowymi przepisami, polityką inkluzywności i Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

Wsparcie w ramach działalności Biura ds. Osób z Niepełnosprawnościami obejmuje:

• doradztwo edukacyjne w zakresie adaptacji procesu kształcenia,
• pomoc w organizacji indywidualnych form wsparcia w procesie kształcenia
• wypożyczanie sprzętu specjalistycznego wspomagającego proces kształcenia (m.in. lupy, powiększalniki, systemy wspomagające słyszenie itp.),
• wsparcie specjalisty ds. asystentury edukacyjnej,
• wsparcie specjalisty ds. technologii wspierających i dostępności cyfrowej w zakresie adaptacji materiałów,
• wsparcie psychologiczne (indywidualne konsultacje) psycholog spoza społeczności uniwersyteckiej - p. mgr Mariusz Przybycień - Psychoterapeuta Terapii Poznawczo-Behawioralnej, Psycholog Biznesu, Certyfikowany Coach,
  Aby umówić się na spotkanie, należy zarejestrować się poprzez stronę: Rejestracja Wsparcie psychologiczne w BON,
• wsparcie szkoleniowe dla społeczności z zakresu tematyki postępowania z niepełnosprawnością i znoszeniem barier,
• szkolenia z zakresu dostępności i inkluzywności,
• warsztaty rozwijające kompetencje społeczne oraz umiejętności radzenia sobie ze stresem,
• promowanie rozwiązań wspierających równość szans w środowisku akademickim.

Wsparcie psychologiczne w ramach Zespołu Wsparcia Psychologicznego obejmuje:

• indywidualne konsultacje psychologiczne,
• pomoc w sytuacjach kryzysowych,
• działania profilaktyczne i edukacyjne w zakresie dobrostanu psychicznego.

Wsparcie Zespołu ds. Równości i Przeciwdziałania dyskryminacji obejmuje działania:

• Pełnomocnika Rektora ds. Równego Traktowania,
• Uczelnianego Koordynatora ds. Równości Płci.

Zachęcamy wszystkich członków społeczności uniwersyteckiej do korzystania z oferowanych form pomocy. Naszym celem jest tworzenie przyjaznego, dostępnego i wspierającego środowiska studiowania oraz pracy.

UNIWERSYTET DOSTĘPNY II – DOSTOSOWANIA SPECJALISTYCZNE

W ramach wdrażania standardów dostępności realizujemy dedykowane usprawnienia w jednostkach dydaktycznych Uczelni, otwierając pełny dostęp do nauki języków obcych oraz zajęć sportowych:

• Studium Nauki Języków Obcych (SNJO) oferuje konsultacje językowe – zajęcia konwersacyjno-kompensacyjne z języka obcego na poziomie B1 dla studentów rozpoczynających studia lub napotykających na trudności w uczeniu się języka na poziomie B2, dla osób z niepełnosprawnościami lub osób ze specjalnymi potrzebami. Dowiedz się więcej o wsparciu w SNJO.
• Studium Wychowania Fizycznego i Sportu (SWFiS) proponuje zajęcia treningu funkcjonalnego, które skierowane są do studentów posiadających orzeczenie o niepełnosprawności lub przeciwskazania i ograniczenia zdrowotne, a także do osób po kontuzjach lub urazach. Dowiedz się więcej o dostosowaniach w SWFiS.

NAJBLIŻSZE WYDARZENIA

Zachęcamy do udziału w nadchodzących spotkaniach, konferencjach i wydarzeniach poświęconych tematyce dostępności i równych szans:

• 10 listopada 2026 roku - bezpłatne szkolenia, które dotyczą tworzenia treści, projektowania oraz programowania stron internetowych i aplikacji mobilnych dostępnych cyfrowo, on-line na żywo na platformie teams, organizowane przez Ministerstwo Cyfryzacji. Link do spotkań.
• 18–19 listopada 2026 roku - odbędzie się 4 Forum Dostępności w Poznań Congress Center na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich. (wymiana dobrych praktyk i najnowszych rozwiązań z zakresu dostępności architektonicznej i cyfrowej w instytucjach publicznych).
• 25 listopada 2026 roku - zazwyczaj w ostatnią środę miesiąca, organizowane są spotkania on-line na żywo od 12:00 do 13:30 na platformie teams, organizowane przez Ministerstwo Cyfryzacji. Link do spotkań.

RAPORTY I DOKUMENTY ŹRÓDŁOWE

Transparentność i stałe monitorowanie postępów są fundamentem naszych działań. Zapraszamy do zapoznania się z aktualnymi dokumentami podsumowującymi stan dostępności:

• Diagnoza barier oraz ocena efektywności rozwiązań dostępnościowych Uniwersytetu Jana Długosza w Częstochowie (pdf, 1 MB) – Badanie zostało przeprowadzone wśród trzech grup społeczności akademickiej: studentów/studentek, kadry dydaktycznej oraz administracyjnej. Głównym założeniem badania było poznanie opinii i doświadczeń respondentów i respondentek na temat funkcjonowania uczelni oraz ocena skuteczności wdrażanych rozwiązań wspierających osoby ze szczególnymi potrzebami w obszarze dostępności cyfrowej, architektonicznej i informacyjno-komunikacyjnej.
  
  Raport został opracowany w ramach projektu "Uniwersytet dostępny II. Rozwój zmian organizacyjnych i podnoszenia kompetencji kadry z zakresu niepełnosprawności w UJD", FERS.03.01-IP.08-0143/24.
  Projekt dofinansowany z Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Licencja CC Uznanie autorstwa CC BY 4.0.
• Dostępność podmiotu publicznego (UJD) – raport o stanie zapewnienia dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami. Raport jest składany co 4 lata.

KSIĄŻKA WARTA PRZECZYTANIA

Dla wszystkich osób zainteresowanych pogłębieniem wiedzy z zakresu projektowania uniwersalnego i cyfrowego polecamy inspirujące publikacje:

• „Web accessibility. Wprowadzenie do dostępności cyfrowej” – autor: Wojciech Kutyła (Wydawnictwo Onepress / Helion, 2025), praktyczny przewodnik po standardach dostępności stron internetowych, poświęcony projektowaniu inkluzywnemu, tworzeniu kodu zgodnego z WCAG oraz badaniu realnej użyteczności serwisów cyfrowych.

DOSTĘPNOŚĆ CYFROWA – PRZYPOMNIENIE DLA REDAKTORÓW

Zgodnie z Ustawą o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, każda strona w domenie ujd.edu.pl musi posiadać aktualną „Deklarację dostępności”.

Bardzo istotne są znaczniki zawarte w kodzie HTML ("Obowiązkowe identyfikatory" można je przejrzeć na stronie rządowej: https://www.gov.pl/web/dostepnosc-cyfrowa/jak-przygotowac-deklaracje-dostepnosci, samodzielnie taką deklarację można przygotować również z pomocą generatora: https://deklaracja-dostepnosci.info/generator ).
Po zapisaniu wszelkich zmian można zweryfikować stan strony pod tym linkiem: https://deklaracja-dostepnosci.info/walidator.
Jeśli napotkają Państwo problemy z implementacją deklaracji dostępności, proszę o kontakt e-mail: a.janicka@ujd.edu.pl lub dostepnosc@ujd.edu.pl.

Marzec to kluczowy miesiąc – do 31 marca każdego roku mamy ustawowy obowiązek dokonania przeglądu i aktualizacji tych dokumentów.

Pisaliśmy na ten temat w Newsletter nr 2 - marzec 2026.

Newsletter dotyczący dostępności (wszystkie wydania)

O deklaracji dostępności

Przypominamy redaktorom serwisów wydziałowych i jednostek organizacyjnych, że dbałość o dostępność cyfrową to proces ciągły. Wszystkie treści dodawane na strony *.ujd.edu.pl (pliki PDF, obrazy, filmy, formularze) muszą spełniać standardy WCAG.

• Teksty alternatywne: Każda grafika i zdjęcie publikowane na stronie musi posiadać opisy podające kontekst dla osób korzystających z czytników ekranu.
• Narzędzia pomocnicze: Do szybkiej weryfikacji kontrastu i struktury strony zachęcamy do korzystania z WAVE Evaluation Tool oraz Walidatora HTML W3C.
• Aktualność Deklaracji Dostępności: Zachęcamy do bieżącej weryfikacji i uaktualniania wpisów w Deklaracjach Dostępności zarządzanych podstron.